Ở bài trước, mình đã kể câu chuyện Dh Foods phải dừng hợp tác với một đối tác sản xuất muối tại Tây Ninh khi họ tự rao bán ra thị trường sản phẩm giống hệt của Dh Foods với giá rẻ hơn.
Sau bài học đó, mình nghĩ rằng lần này có lẽ sẽ tìm được một mối làm ăn uy tín và lâu dài hơn. Nhưng không ngờ, hành trình đi tìm người đồng hành mới lại rơi đúng vào cảnh… tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa 😂😂😂.
Hy vọng biến thành thất vọng
Khi biết Dh Foods đang gặp khó khăn với đối tác sản xuất, một đối tác đang gia công xốt cho bên mình chủ động giới thiệu một người bạn có thể gia công muối cho công ty. Bạn này đang làm ở vị trí phát triển sản phẩm tại một doanh nghiệp thực phẩm lớn, còn vợ trước đó cũng làm QC (Quality Control) trong ngành và vừa nghỉ việc.
Bọn mình ghé thăm cơ sở sản xuất của hai vợ chồng ở một huyện ven Sài Gòn. Xưởng không lớn, thỉnh thoảng họ nhận gia công gia vị cho một vài công ty nhỏ. Tuy vậy khu đất khá rộng và đã có máy sấy công nghiệp. Bạn chồng làm ở vị trí quản lý phát triển sản phẩm nên khá tự tin với việc sản xuất muối. Hai vợ chồng cũng cam kết nếu hợp tác lâu dài họ sẽ đầu tư thêm bàn inox, làm sân phơi và xây thêm xưởng.
Ký hợp đồng xong, xưởng của hai bạn nhanh chóng hoạt động hết công suất. Bạn vợ phụ trách điều hành sản xuất hằng ngày. Khi đơn hàng tăng lên, họ đầu tư thêm máy sấy công nghiệp, làm sân phơi và xây thêm kho chứa nguyên vật liệu. Công việc ban đầu diễn ra khá thuận lợi.
Sau khi sản xuất, thành phẩm được chuyển về một đối tác khác của Dh Foods ở quận 9 để đóng gói. Hai vợ chồng đối tác cũng đề nghị nhận luôn phần đóng gói. Tuy nhiên mình chưa đồng ý vì xưởng của họ khá xa, đội QC của Dh Foods sẽ khó kiểm tra thường xuyên và chưa kể xưởng sản xuất của hai bạn đôi khi vẫn chưa theo kịp sản lượng đơn hàng.
Được một thời gian ổn định, bộ phận QC bắt đầu phát hiện một số lô hàng không đạt yêu cầu. Khi kiểm tra kỹ hơn, mình nhận ra quy trình sản xuất không được thực hiện đúng như những gì hai bên đã thống nhất. Mình trao đổi trực tiếp với đối tác. Hai bạn xin lỗi và cam kết sẽ điều chỉnh lại quy trình sản xuất.
Vài tuần sau, Dh Foods kiểm tra đột xuất. Kết quả cho thấy cách sản xuất vẫn không thay đổi so với trước đó. Cùng thời gian này, điều làm mình bất ngờ hơn là thay vì xây thêm xưởng sản xuất như kế hoạch ban đầu, hai vợ chồng lại xây một căn biệt thự… lớn nhất làng 😂😂😂.
Bọn mình đi tới kết luận là các bạn sẽ không thay đổi vì làm đúng cam kết lợi nhuận sẽ ít hơn, ngoài ra các hàng lỗi các bạn bán ra chợ được giá cao hơn. Vì vậy Dh Foods quyết định dừng hợp tác và lại tiếp tục tìm một đối tác gia công mới.
"Để em thử làm muối cho anh"
Trong lúc Dh Foods loay hoay giải quyết bài toán sản xuất, một đối tác đang làm dịch vụ đóng gói cho bên mình chủ động đề nghị: “Để em thử làm muối cho anh. Em sẽ xuống Tây Ninh học hai tuần, vì họ hàng em cũng có người sản xuất muối ở đó.”
Mình đồng ý và nói bạn cứ đi học, sau đó làm thử mẫu. Nếu sản phẩm đạt yêu cầu thì Dh Foods sẽ để bạn sản xuất.
Hai tuần sau, bạn mang mẫu đến. Điều làm mình bất ngờ là dù bạn không phải dân hóa thực phẩm và cũng chưa từng làm sản xuất muối, nhưng mẫu muối bạn làm ra lại đạt chất lượng tốt hơn cả hai đối tác trước đó. Lúc đó mình nhận ra rằng chất lượng sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào kỹ năng hay kinh nghiệm, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào sự cẩn trọng và tâm huyết của người làm.
Từ một nhà kho rộng khoảng 500 m² ban đầu, đối tác này đã đồng hành cùng Dh Foods suốt 10 năm. Trước dịch, các bạn xây dựng thêm một xưởng mới rộng 1.500 m². Năm ngoái, các bạn từng có kế hoạch thuê thêm đất bên cạnh để mở rộng sản xuất, nhưng do đại dịch và khủng hoảng kinh tế khiến thị trường tăng trưởng chậm lại nên kế hoạch đó tạm dừng.
Bạn phụ trách xưởng là dân Bách Khoa nên rất chú trọng tối ưu hóa sản xuất. Bạn đưa thêm máy móc vào quy trình, sắp xếp lại dây chuyền để tăng năng suất. Nhờ vậy, dù diện tích nhà xưởng không thay đổi, các bạn vẫn đáp ứng được đơn hàng của Dh Foods. Chỉ vào những giai đoạn cao điểm trong năm, xưởng phải chạy ba ca liên tục mà vẫn có lúc giao hàng không kịp.
Không bỏ rơi đối tác tốt
Khi Dh Foods xây nhà máy riêng tại Lê Minh Xuân, bạn đối tác cũng có chút lo lắng. Một vài người bên ngoài nói với bạn rằng Dh Foods có thể sẽ tự sản xuất muối và chấm dứt hợp đồng gia công.
Mình mời bạn xuống thăm nhà máy, dẫn bạn đi xem toàn bộ dây chuyền và nói thẳng rằng với quy mô nhà máy hiện tại, Dh Foods hoàn toàn có thể đầu tư thêm máy móc để tự sản xuất muối. Nhưng Dh Foods không làm như vậy. Các bạn đang làm rất tốt, nên Dh Foods sẽ tiếp tục để các bạn tập trung sản xuất muối Tây Ninh, còn nguồn lực của Dh Foods sẽ dành cho việc phát triển các dòng sản phẩm mới, đặc biệt là các dòng xốt.
Mình cũng nói với bạn rằng bất cứ khi nào muốn, bạn đều có thể ghé thăm nhà máy của Dh Foods để xem cách bọn mình làm việc. Sau buổi gặp đó, bạn yên tâm hơn và tiếp tục tập trung vào sản xuất.
Đến hôm nay, hai bên đã đồng hành cùng nhau hơn 10 năm. Mình hy vọng sự hợp tác này có thể kéo dài thêm 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa. Khi cả hai bên đều có lợi từ sự hợp tác, thì không có lý do gì phải thay đổi.
Bài học cho startup
Trong giai đoạn đầu, việc tìm được đối tác gia công phù hợp không hề dễ. Ngay cả mình cũng liên tục chọn sai đối tác, đó là chuyện rất bình thường.
Nếu rơi vào tình huống đó, đừng nản. Hãy tiếp tục tìm kiếm. Có thể hôm nay chưa gặp đúng người, nhưng biết đâu đối tác phù hợp lại đang ở rất gần mà mình chưa kịp nhận ra.
Chúc các bạn startup luôn bình tĩnh trước khó khăn, kiên trì trên hành trình của mình và sớm tìm được những người đồng hành thật sự phù hợp.
.png)
.png)
