Có bao giờ bạn tự tin đến mức nghĩ rằng mình sắp chạm tay vào cột mốc ngàn tỷ, để rồi thực tế tạt cho một gáo nước lạnh buốt chưa? Với mình và Dh Foods, đó là câu chuyện của năm 2015. Một năm mà sự tự tin thái quá khiến mình tưởng rằng có thể thắng được những quy luật khắc nghiệt của thị trường.
Kết thúc và bắt đầu
Năm 2014, Dh Foods tuy có khó khăn của khởi nghiệp ban đầu vẫn tăng trưởng gần 7 lần. Mình vui lắm, tưởng rằng khó khăn đã qua và giờ có thể tập trung phát triển mạnh, không còn gì có thể cản đường mình nữa.
Nhưng thực tế lại không phải vậy.
Mọi chuyện bắt đầu sau hai quý tình hình kinh doanh bị chững lại, phần lớn là hệ quả từ vụ đối tác gia công cũ trở mặt, câu chuyện mà mình đã kể đợt trước. Sau khi chia tay, họ không chỉ dừng hợp tác mà còn đưa sản phẩm vào cạnh tranh trực tiếp ngay tại các hệ thống mà Dh Foods đã dày công xây dựng như Lotte, BigC, Co.op Mart hay Aeon. Đứng trước áp lực đó, mình quyết định chơi một ván bài “tất tay” để xoay chuyển cục diện bằng những dòng sản phẩm đột phá.
Lúc đó tụi mình rất tự tin, một phần vì đã nghiên cứu sản phẩm rất kĩ lưỡng. Dh Foods tung ra đủ loại để chinh phục thị trường trên mọi mặt trận: ly khoai tây nghiền ăn liền, ly pudding ăn liền, rồi cả những món vốn đã có trên thị trường từ lâu như Phở bò, Phở gà, cháo cá hồi, cháo phô mai… Những sản phẩm này chắc phải "fan gạo cội" của Dh Foods mới biết, chứ đa số các bạn có lẽ chưa từng nghe Dh Foods bán những món này.
Sản phẩm mới khi cho mọi người thử ai cũng khen vì ngon và đặc biệt. Vắt phở ăn liền tụi mình đặt riêng cơ sở ở Sa Đéc đưa thêm gạo nàng thơm vào nên sợi phở mềm, dai và thơm cực kỳ. Riêng cháo thì dùng 100% gạo thơm nên phôi cháo rất ngon. Các loại gia vị cũng hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên nên mình tin chắc là ngon hơn hẳn các sản phẩm đang có trên thị trường. Lúc nhìn sản phẩm lên kệ siêu thị rất nhanh và phủ gần như đủ các SKU, mình và các bạn trong Dh Foods bắt đầu nghĩ về một tương lai không xa, công ty sẽ chạm mốc doanh thu… nghìn tỷ.

Nhưng đời đâu học được chữ ngờ…
Ly khoai tây nghiền ăn liền còn mới quá, người tiêu dùng chưa biết mấy nên đơn giản là họ không mua. Thấy sản phẩm của mình được trưng bày nhiều, một số đại gia cũng tung sản phẩm tương tự ra và kết quả cũng y chang. Còn bánh pudding ăn liền thì khách hàng lại thích ghé ven đường mua loại có sẵn cho rẻ hơn.
Đến các sản phẩm ly phở, cháo ăn liền thì khách hàng đã quá quen thuộc với các thương hiệu lớn khác. Vấn đề chủ yếu là sản phẩm của Dh Foods đắt hơn đối thủ - những "cá voi" đang thống lĩnh thị trường. Thương hiệu họ nổi tiếng hơn, và tụi mình bắt đầu phải chịu áp lực từ các siêu thị là phải giảm giá hoặc khuyến mãi sâu, thậm chí là dưới cả giá thành sản xuất.
Đến cuối năm 2015, Dh Foods bắt đầu giảm giá sâu các sản phẩm ly ăn liền với hy vọng chiếm được một chút thị phần rồi sau đó sẽ tăng giá lại. Và đó là một quyết định sai lầm. Nhưng kết cục thế nào thì từ từ mình sẽ kể tiếp.

Bài học
Từ cú ngã này, mình rút thêm bài học cho các bạn khởi nghiệp:
Nếu nguồn lực còn eo hẹp, đừng phát triển các sản phẩm quá mới so với người tiêu dùng vì ngay cả các tập đoàn lớn cũng phải chào thua. Bài học nữa là đừng phát triển sản phẩm trùng với sản phẩm các đại gia đang bán, khả năng họ đè bẹp bạn là rất cao. Nên tìm các ngách nhỏ mà họ chưa quan tâm, từ từ phát triển cho đủ lông đủ cánh đã.
Nhìn lại thực tế lúc đó, năm 2015 là quãng thời gian Dh Foods thực sự loay hoay giữa nhà sản xuất mới và những dòng sản phẩm mới. Về kênh phân phối, tụi mình cũng chỉ vào thêm được hệ thống MM Mega Market (Metro cũ). Dù đã bắt đầu nhen nhóm xuất khẩu đi Anh nhưng đơn hàng còn rất nhỏ, không đủ bù đắp chi phí. Kết quả là doanh số tăng trưởng lẹt đẹt chưa tới 20% và tất nhiên, công ty vẫn lỗ.
Nhưng kinh doanh mà, phải có những gáo nước lạnh như vậy mình mới tỉnh mộng được. Hẹn gặp các bạn trong những lần chia sẻ kinh nghiệm sau.
