“Chú quàng khăn MU này có phải bên Dh Foods không?”
Đây là câu hỏi mình được hỏi khá nhiều khi đi trên đường. Có bạn không nhớ tên mình, nhưng lại nhớ rất rõ: “À, chú có râu quai nón, hay quàng khăn MU này là bên Dh Foods.”
Nhiều bạn khởi nghiệp thường có một câu hỏi: Làm thế nào để thương hiệu của cá nhân mình được nhiều người biết đến và nhớ đến? Có phải cứ chạy quảng cáo, thuê KOL hay làm những chiến dịch thật lớn về bản thân thì mình và thương hiệu mới được chú ý?
Câu trả lời thì còn tùy vào hoàn cảnh, và tùy vào từng cá nhân, nhưng riêng trường hợp của mình thì mình đã “vắt óc” để nghĩ ra một phương án phù hợp nhất cho mình. Mình sẽ chia sẻ cho các bạn trong bài này nhé.
Trải nghiệm là lợi thế độc bản
Năm 2021, khi được mời tham gia Chương trình Shark Tank Việt Nam, ban đầu mình từ chối vì lúc đó Dh Foods chưa có nhu cầu gọi vốn. Sau vài ngày suy nghĩ và xem lại một số tập trước, mình lại đồng ý tham gia vòng tuyển chọn. Bọn mình chỉ có khoảng 1 tuần để chuẩn bị.
Lần đầu được lên sóng truyền hình nên mình và team cũng có rất nhiều câu hỏi: Làm sao để chuẩn bị tốt nhất? Làm sao để “săn” được cá mập? Định giá công ty thế nào? Mời chào bao nhiêu phần trăm? May mắn là các bạn trẻ trong team chuẩn bị khá tốt nên buổi phỏng vấn diễn ra trôi chảy. Dh Foods sau đó đã lọt vào vòng ghi hình.
Nhưng Shark Tank không chỉ là câu chuyện gọi vốn. Khi kết thúc chương trình, mình đã bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về cách kể câu chuyện của Dh Foods sao cho mọi người không chỉ biết tên công ty, mà còn nhớ đến câu chuyện phía sau đó.
Một số người bạn làm trong ngành marketing khuyên mình nên viết về câu chuyện khởi nghiệp của bản thân. Đây là ý tưởng mà chính mình cũng chưa bao giờ nghĩ tới. Lúc trước mình chỉ dùng các trang mạng xã hội vì nhu cầu cá nhân, ít người biết và cũng chưa có nội dung đăng bài rõ ràng.
Thế là mình thử vào các Fanpage có nhiều follower, xem những bài nào được nhiều người quan tâm, những câu chuyện khởi nghiệp nào đang được nói đến nhiều. Sau mấy ngày vắt óc suy nghĩ, mình nhận ra một điều khá thú vị: lúc đó đa số câu chuyện khởi nghiệp đều là người trẻ. Cũng có những người lớn tuổi khởi nghiệp nhưng thường họ ít lên tiếng. Có thể do không quen với mạng xã hội, có thể do ngượng, hoặc cũng có thể nghĩ “già rồi còn bày trò khởi nghiệp”.
Thế là mình chọn viết về đề tài “Khởi nghiệp tuổi 50”.
Mình chỉ nghĩ đơn giản là nếu mọi người đều nói về khởi nghiệp tuổi 20, tuổi 30 thì mình nói về khởi nghiệp tuổi 50. Nó khác một chút thì may ra người ta nhớ. Và đúng là càng viết, càng chia sẻ thì càng có nhiều người biết đến câu chuyện của mình. Mà khi người ta biết đến câu chuyện của mình thì họ cũng bắt đầu biết đến Dh Foods.
Nếu so về tuổi tác, khả năng bắt trend hay tốc độ cập nhật những thứ mới trên mạng xã hội thì chắc mình khó mà sánh với các bạn trẻ. Nhưng bù lại, ở thời điểm đó, mình có 30 năm tích lũy đủ thứ câu chuyện: từ đi làm, khởi nghiệp, thất bại, làm lại cho đến khi xây dựng Dh Foods ở tuổi 50.
Mỗi thế hệ có một lợi thế riêng, và mình nghĩ quan trọng là biết tận dụng những gì mình đang có để biến thành câu chuyện, dấu ấn cho chính mình.
Biến điều bình thường trở nên “khác thường”
Ngoài câu chuyện khởi nghiệp tuổi 50, mình còn có một vài đặc điểm nhận diện mà thực ra lúc đầu mình chẳng hề có ý định xây dựng thương hiệu cá nhân.
Đầu tiên là bộ râu quai nón.
Ở Việt Nam không quá nhiều người có râu quai nón, mà râu của mình thì lại hơi… nhiều quá. Hồi đầu có khá nhiều người còn nhầm mình với anh Đặng Hùng Võ, cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Sau này khi xuất hiện trên truyền hình nhiều hơn, bộ râu lại vô tình trở thành một đặc điểm khiến mọi người dễ nhớ đến mình.
Và điều thứ hai là chiếc khăn MU.
Mình từng sống ở Ba Lan gần 30 năm và về Việt Nam năm 2010. Hồi còn ở nước ngoài, mình khá dễ bị cảm khi thời tiết lạnh hoặc ngồi máy lạnh lâu. Sau này quàng khăn thì thấy đỡ hơn nên thành thói quen.
Mà mình lại là người mê bóng đá, đặc biệt là MU. Mình là fan MU từ những năm 90, khi mà nhiều bạn founder SME bây giờ còn… chưa sinh ra.
Mỗi lần bạn bè ở Ba Lan về Việt Nam chơi thường mua tặng mình khăn của các đội bóng châu Âu, trong đó có MU. Thế là mình quàng khăn MU gần như khắp nơi, mọi lúc. Chỉ thay khăn khác khi khăn MU bẩn phải đem đi giặt.
Ban đầu mình cũng chẳng nghĩ gì cả. Nhưng khi xuất hiện nhiều lần trên truyền hình, mọi người bắt đầu nhớ đến hình ảnh một ông chú đầu hói, râu quai nón và lúc nào cũng có chiếc khăn MU trên cổ. Vậy là một thứ rất bình thường đối với mình lại trở thành một đặc điểm nhận diện. Khi người ta nhìn thấy mình và nhớ đến Dh Foods.
Những năm gần đây, có khá nhiều bạn trẻ gặp mình ở quán cafe, cửa hàng, sân bay hay một sự kiện nào đó rồi hỏi: “Anh bên Dh Foods đúng không?”
Phải nói thật là mình vui lắm. Không phải vì mình được nhận ra, mà vì mình biết người ta đã bắt đầu liên kết hình ảnh của mình với Dh Foods. Đây là một hình thức truyền thông rất hiệu quả mà công ty gần như không phải bỏ thêm chi phí quảng cáo.
Tất nhiên, không phải cứ đeo khăn MU đi khắp nơi thì thương hiệu sẽ nổi tiếng. Nếu đơn giản như vậy thì chắc các đội bóng đã bán khăn cho tất cả các founder rồi.
Các bạn cũng có thể tìm “chiếc khăn MU” của mình
Mình nghĩ các bạn đang khởi nghiệp cũng có thể làm như vậy. Hãy thử quan sát bản thân mình xem có điểm gì khác biệt. Có thể là một câu chuyện. Một sở thích. Một cách ăn mặc. Một trải nghiệm. Một câu nói quen thuộc. Một góc nhìn khác với những người cùng ngành.
Nhưng tìm ra điểm khác biệt mới chỉ là một nửa. Nửa còn lại là các bạn có đủ dũng cảm để mang nó xuất hiện trước mọi người hay không.
Nhiều người có câu chuyện rất hay nhưng lại ngại kể. Có người có chuyên môn rất tốt nhưng không muốn xuất hiện. Có người làm được rất nhiều thứ nhưng mỗi lần lên mạng xã hội lại chỉ đăng… ảnh sản phẩm.
Mình nghĩ nếu đã làm thương hiệu thì đừng ngại kể câu chuyện của mình. Không cần phải biến mình thành một người khác. Hãy tìm thứ gì đó thật sự thuộc về mình, rồi xuất hiện đủ nhiều và đủ nhất quán để người khác nhớ đến. Bởi vì trước khi người ta nhớ đến sản phẩm của bạn, họ phải có một lý do để nhớ đến bạn.
Các bạn chính là KOL tự nhiên nhất của thương hiệu mình.
Chúc các bạn tìm được “chiếc khăn MU” của riêng mình và dùng nó để đưa thương hiệu ngày càng đi xa nhé.
