Khi mình bắt đầu khởi nghiệp ở châu Âu, mì Thái Lan đã có vị trí rất vững trên thị trường, còn mì Việt Nam gần như không được biết đến.
Bọn mình luôn trăn trở: làm thế nào để người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm của mình thay vì một sản phẩm đã quá quen thuộc?
Muốn cạnh tranh và vượt lên mì Thái lúc đó thực sự không hề dễ. Nhưng rồi một chi tiết rất nhỏ đã thay đổi toàn bộ cục diện…
Vạn sự khởi đầu nan
Năm 1990, mình khởi nghiệp lần đầu cùng với 4 bạn cùng khóa sang Ba Lan du học nhưng khác ngành và học ở các thành phố khác nhau.
Sau khi tốt nghiệp năm 1989, 5 người bạn gặp nhau và rủ nhau mở công ty riêng, làm đủ ngành nghề: mở quán ăn, mở quầy trong trung tâm thương mại bán tả pí lù, rồi nhập hàng từ Việt Nam qua bán (ban đầu là hàng thủ công mỹ nghệ sau chuyển qua thực phẩm).
Lô thực phẩm đầu tiên chỉ là nửa container mì ăn liền 20 feet (phần còn lại vẫn là hàng thủ công mỹ nghệ).
Và hành trình bán mì của tụi mình bắt đầu từ đó…
Việc bán hàng thật sự rất khó khăn. Mình phải đi từng cửa hàng, nấu thử cho cửa hàng trưởng ăn rồi mới thuyết phục được họ nhận ký gửi. Số lượng mỗi nơi nhập rất ít.
Sau gần 6 tháng kiên trì, tụi mình mới tiêu thụ được gần ½ lô hàng (chưa kể một phần bị chuột trong kho đánh chén 🤣🤣🤣).
Tuy vậy, phản hồi của khách hàng lại rất tích cực. Họ đều nói mì ngon, nhưng gần như tất cả đều nhận xét mì hơi cay. Nhiều người góp ý nói nếu mì bớt cay thì họ sẽ thích hơn. Nhận ra điều này, mình quyết định phải hành động ngay.
Chi tiết nhỏ “cứu” cuộc chơi lớn
Mình đặt chuyến bay sớm nhất về Việt Nam để làm việc với nhà sản xuất và tìm cách điều chỉnh sản phẩm. Trong buổi làm việc với Giám đốc phòng xuất khẩu của nhà sản xuất (khi đó là công ty mì ăn liền số 1 Việt Nam), mình chia sẻ thẳng thắn phản hồi của thị trường Châu Âu: khách hàng thích mì Việt, nhưng họ muốn vị nhẹ hơn, ít cay hơn. Họ rất nhiệt tình hỗ trợ và sẵn sàng điều chỉnh sản phẩm theo yêu cầu của tụi mình, dù tụi mình chỉ là một startup nhỏ ở phương trời xa.
Khi cùng thử lại sản phẩm, phía nhà máy khẳng định họ không hề cho ớt nên mì không thể cay. Nhưng mình khẳng định khách hàng cảm nhận rất rõ vị cay. Sau khi trao đổi và kiểm tra kỹ từng thành phần, họ chợt nhận ra: vị cay có thể đến từ hồ tiêu trong gói gia vị.
Mình hỏi: “Vậy có thể bỏ hồ tiêu ra khỏi công thức không?”
Họ trả lời: “Được.”
Và rồi lô mì ăn liền không có hồ tiêu đầu tiên được xuất sang Ba Lan, mang theo cả sự hồi hộp của tất cả mọi người.
Những ngày đầu, tụi mình gần như… nín thở chờ phản hồi. Ai cũng tự hỏi: khách hàng sẽ phản ứng ra sao?
Câu trả lời đến rất nhanh: họ đón nhận nhiệt liệt. Vì không cay, hương vị lại vừa miệng, dễ ăn, nên khách hàng mua thử rồi mua lại. Siêu thị nhận ra mì Việt cứ lên kệ là hết và bắt đầu nhập nhiều hơn, trưng bày nhiều hơn, ưu tiên vị trí đẹp hơn. Trong khi đó, mì Thái Lan vẫn đứng ở đó, nhưng không còn là lựa chọn duy nhất.
Rồi sau một thời gian, khi nhìn lại toàn bộ khu mì ăn liền… mọi thứ đã khác. Những dãy kệ từng gần như phủ kín sản phẩm Thái Lan giờ đây xuất hiện ngày càng nhiều thương hiệu Việt Nam. Rồi không chỉ là “xuất hiện”, mà là chiếm lĩnh.
Người tiêu dùng Đông Âu bắt đầu quen với mì Việt. Siêu thị chủ động đặt thêm đơn. Nhà phân phối tăng quy mô nhập khẩu. Doanh số tăng theo cấp số nhân.
Còn tụi mình thì khỏi phải nói, gần như không tin nổi những gì đang xảy ra. Từ một quyết định tưởng như nhỏ lại mở ra cả một thị trường mới.
Một thời kỳ mới của mì ăn liền Việt Nam tại Đông Âu… bắt đầu từ đó. Tất cả bắt đầu chỉ từ một điều rất nhỏ: lắng nghe khách hàng và điều chỉnh sản phẩm theo đúng nhu cầu của họ.
Đó cũng chính là tôn chỉ khi mình khởi nghiệp với Dh Foods.
Bước sang năm thứ 14, công ty vẫn kiên định đi trên con đường ấy. Từng góp ý của khách hàng được trân trọng, từng bước tiến được vun đắp, để hôm nay sản phẩm Việt đã có mặt tại các hệ thống siêu thị ở Nhật Bản, Hà Lan, Đức, Anh và Hàn Quốc,...
Gia vị Thái Lan tuy đã đi trước một chặng khá dài, nhưng mình cũng có “kho báu” riêng với những nguyên liệu phong phú trải dài từ Bắc chí Nam. Chỉ cần kiên định với những gì mình sở hữu, khai thác đúng giá trị bản địa, đi chậm nhưng chắc thì sớm muộn gì cũng sẽ đến nơi mình muốn đến. Đường dài không quyết định bằng tốc độ, mà bằng nội lực.
Lời khuyên nhỏ
Khởi nghiệp là thế đấy, luôn phải chú ý tới mọi thứ dù là nhỏ nhất. Đôi khi chỉ thay đổi một điều rất nhỏ cũng có thể thay đổi cả cục diện, thậm chí “cứu” cả một hành trình lớn.
Với bất kỳ sản phẩm nào cũng vậy. Nếu thực sự lắng nghe khách hàng đủ kỹ và làm sản phẩm bằng sự nghiêm túc, đam mê thật sự, thì sớm hay muộn cũng sẽ có chỗ đứng.
Mình tin rằng, khi ngày càng nhiều người làm được điều đó, thực phẩm từ Việt Nam sẽ không chỉ đi xa, mà còn hiện diện quen thuộc trong căn bếp của rất nhiều gia đình trên thế giới.
Chúc các bạn thành công.
