Nhờ một lần ngồi xem tivi đêm, mà mình cùng nhóm bạn đại học đã có một “phi vụ” cực kỳ nhớ đời ở Ba Lan: bán nón lá Việt Nam giá gấp 10 lần mà người ta vẫn tranh nhau mua. Tuy nhiên, kết cục của phi vụ lại là anh em cùng nhóm tan đàn xẻ nghé, không còn làm cùng nhau nữa.
Kỉ niệm này hôm nay xin kể cho các bạn nghe.
Khởi nghiệp bán đủ thứ
Mình có một nhóm 5 người chơi thân từ thời đại học, hầu như mỗi người ở một tỉnh và học các trường đại học khác nhau, ngành nghề cũng khác nhau nốt. Điểm chung của nhóm này là đam mê uống rượu, đá banh và tất nhiên là… kiếm tiền.
Hồi đó, bọn mình có chút kinh nghiệm từ việc buôn hàng xuyên quốc gia (mà bây giờ mình hay đùa là Kinh doanh Quốc tế thời đầu 🤣) ngay từ khi còn đi học. Đến lúc tốt nghiệp xong, mấy đứa không biết làm gì nên rủ nhau mở công ty để buôn hàng tiếp. May mà một bạn lấy vợ sớm nên xin được thẻ cư trú, đủ điều kiện mở công ty.
Khi đó Ba Lan mới thay đổi chế độ, chuyển nền kinh tế từ mô hình kinh tế kế hoạch sang kinh tế thị trường. Vì thế, thị trường thiếu hàng hóa trầm trọng, lạm phát tăng cao. Nếu giữ tiền sau 6 tháng là lỗ to, vì vậy người dân đổ tiền đi shopping nhiều nhưng thị trường lúc ấy lại rất thiếu hàng hóa.
Nhóm mình mở các quầy trong các trung tâm thương mại, cửa hàng lớn. Hàng ngày, các bạn phân công nhau đi tìm kiếm nguồn hàng, chủ yếu là quần áo từ Việt Nam, Ấn Độ, Trung Quốc. Ngoài ra nhóm cũng tranh thủ bán thêm đồ thủ công mỹ nghệ, văn phòng phẩm… Nhiều khi mua từ các cửa hàng nhà nước, đưa về quầy của mình cách đó 200-500 m, bán với giá cao hơn nhiều mà vẫn chạy như tôm tươi 😁
Ý tưởng bất ngờ giữa đêm
Hàng ngày, mình về nhà cùng cậu bạn đã lập gia đình. Cậu ta ngồi đếm tiền, mình ngồi xem TV, chủ yếu là chương trình đêm. Một hôm đang ngồi xem chương trình thời sự đêm thì thấy một tin đặc biệt: tầng ozone bị thủng và nhà nước khuyến cáo mọi người ra đường nên đội mũ.
Để các bạn hiểu rõ hơn, mình sẽ giải thích một chút: ở châu Âu mùa hè rất ngắn, mùa đông dài nên mỗi khi nắng lên mọi người thường đổ ra đường để sưởi nắng, ít khi đội nón hay mũ. Mà mũ thường làm bằng vải, may thủ công nên giá thành cao.
Hồi đó cũng lác đác có một số người Việt nhập mũ nan với số lượng ít, bán giá cũng cao, chủ yếu cho người Việt.
Sau khi nghe thông tin thời sự, mình và thằng bạn bất giác quay ra nhìn nhau và cùng thốt lên: “Mũ nan!”
Ngay tuần sau, mình được phân công về Việt Nam tìm nguồn hàng, lúc đó chưa biết tìm ở đâu.
Về Việt Nam, mình hỏi thăm mọi người thì mới biết ở Đồng Nai hay Miền Tây có rất nhiều vùng đan mũ lá và nón lá. Sau khi thu thập mẫu (mua ở đường Nguyễn Huệ từ các cửa hàng bán đồ lưu niệm), mình chọn được các mẫu nón lá buông, đẹp và quan trọng là RẺ hơn mũ nan.
Một bạn người quen nói quê bạn sản xuất rất nhiều nón lá buông và bạn xung phong về quê tìm nhà sản xuất và ký hợp đồng. Sau vài ngày, bạn quay về Sài Gòn, mang theo cả chục mẫu nón lá buông rất đẹp và báo giá là 2.000 đ/chiếc. Giá khi đó mua tại đường Nguyễn Huệ là 10.000đ.
Mình gọi về Ba Lan báo cho các cổ đông và bọn mình chốt luôn.
Số lượng ban đầu công ty mình đặt là 10.000 chiếc nón. Chi phí chưa đến 2.000 usd. Mình gửi máy bay qua Ba Lan, phí tầm vài usd/kg nữa. Do nón nhẹ nên cả phí gửi và thuế cũng chỉ thêm khoảng từng đó.
Lô hàng đầu, bọn mình bán giá gấp… 10 lần giá mua nhưng khách hàng tranh nhau mua. Lúc đó, mình đang ở Việt Nam và nhận được thông tin đặt tiếp 20.000 mũ. Nghe nói cả làng ở Đồng Nai đan nón cho công ty mình 🤣🤣🤣
Mấy thằng vui lắm, lòng tham nổi lên nên quyết định làm quả thật lớn: đặt thêm 100.000 (100 NGHÌN) chiếc nón và gửi tàu biển.
Sau khoảng 2 tuần, lô hàng máy bay được đóng gói và gửi đi, lô hàng tàu biển thì đi sau đó 1 tháng. Hàng gửi máy bay thường mất 7-10 ngày là thông quan, còn hàng tàu biển thì mất 35-40 ngày.
Sau khi thông tin lô hàng thứ nhất và thứ hai của mình bán chạy quá, nhiều người Việt Nam cũng bay về và đi tìm nguồn cung, và tất nhiên họ đều gửi máy bay.
Khi lô hàng 100.000 nón cập cảng Ba Lan, thị trường đã bão hòa. Bọn mình hạ giá sâu cũng không bán được nữa. Tất nhiên, bất đồng cũng bắt đầu từ đây vì khoản lợi nhuận đã mất lớn quá, kho nuốt trôi được. Sau đó, tình bạn của cả nhóm cũng tan rã và mỗi người tách ra làm riêng, tài sản được chia bằng… nón. Về phần mình, phải 3-4 năm sau mình mới bán hết mặc dù bán rẻ.
Vậy là, từ một ý tưởng rất tuyệt vời nhưng vì lòng tham nên lợi nhuận chẳng còn bao nhiêu, tình bạn lại tan vỡ.
Giá mà lúc đó bọn mình chỉ đặt thêm 20.000 - 30.000 chiếc và gửi máy bay thì có lẽ mọi chuyện đã rẽ sang hướng khác. Nhưng trong kinh doanh, thì không có… “nếu mà”, “giá như”.
Bài học mình rút ra là đừng bao giờ để lòng tham quyết định thay cho bạn trong kinh doanh. Làm gì cũng cần số liệu, kế hoạch đề phòng rủi ro và nhất là phải biết điểm dừng.
Chúc các bạn luôn bình an và thành công.
.png)
